Psikolojik Danışmanlık Süreci: Danışanları Bilgilendirme
Psikolojik danışmanlık, bireylerin, çiftlerin ve/veya ailelerin mental ve bedensel sağlıklarını iyileştirmek ve esnek dayanıklılığı (resilience) arttırmak amacıyla gerçekleştirilen bir süreçtir. Bu süreç, danışanların ihtiyaçlarına ve uzmanın kullandığı yaklaşıma göre değişiklik gösterebilir, ancak genel olarak birkaç temel aşamadan oluşur.
1. İlk Görüşme (Değerlendirme Süreci):
Psikolojik danışmanlık sürecinin başlangıcında, uzman ve danışan arasında bir değerlendirme görüşmesi yapılır. Bu aşama, danışanın yaşadığı zorlukları anlamak, danışmanlık sürecinin hedeflerini belirlemek ve uygun ekolleri (çalışma yöntemleri) seçmek için önemlidir. Bu görüşme aynı zamanda danışanın uzman ile rahat bir iletişim kurabilmesi için gerekli güven ortamının sağlanması adına da önemlidir.
2. Hedef Belirleme:
Danışmanlığın ilk aşamalarında, danışan ile birlikte belirli hedefler oluşturulur. Bu hedefler, danışanın şikayetlerini ve ihtiyaçlarını dikkate alarak, sürecin ne yönde ilerleyeceği konusunda bir yol haritası oluşturur. Hedefler zaman içinde esneklik gösterebilir ve danışanın süreçten beklediği sonuçlarla uyumlu olacak şekilde şekillendirilebilir.
3. İlerleme ve Müdahale:
Sürecin merkezinde, danışana içsel deneyimleriyle ilgili farkındalık kazandırılarak deneyimlerini daha iyi anlaması, zorlayıcılıklarına yüzünü dönebilmesi ve zorlayıcı durumlarla işlevsel bir şekilde başa çıkma stratejileri geliştirmesi yer alır. Uzman, danışanın yaşadığı zorlukları ele alırken çeşitli müdahale teknikleri ve yaklaşımlar kullanabilir. Bu aşama danışanın sürece aktif katılımını gerektirir ve duygusal olarak yoğun olabilir.
4. Değerlendirme ve Yansıtma:
Sürecin ilerleyen aşamalarında, yapılan çalışmalar ve elde edilen gelişmeler gözden geçirilir. Uzman, danışanın süreç boyunca ne tür değişiklikler yaşadığını ve hedeflere ne kadar yaklaşılabildiğini değerlendirir. Bu aşama, danışmanlık sürecinin sonunda danışanın gelişimini görmek ve daha ileriye dönük adımlar atabilmek için önemlidir.
5. Sonlandırma:
Danışmanlık sürecinin sonlandırılmasına doğru, danışan ve uzman birlikte sürecin nasıl ve ne zaman sonlandırılacağına birlikte karar verirler. Bu süreçte, danışan süreç boyunca kazandığı becerileri hayatına entegre etme konusunda desteklenir ve sürecin kapanışı sağlanır. Uzman, danışan ile gelecekte ihtiyaç duyabileceği desteklere dair bir plan yapar ve süreci sonlandırır.
İletişim ve Gizlilik:
Süreç boyunca danışanın güvenliği ve gizliliği en önemli önceliktir. Yapılan tüm görüşmelerin içeriği yalnızca uzman ve danışan arasında kalır. Uzman arasından seans esnasında alınan notlar üçüncü kişilerle paylaşılmaz.
Danışanın kendine veya bir başkasına zarar verme düşüncesi varsa bu bilgi aile yakınları ve gerekli yerlerle istisnai olarak paylaşılmak zorundadır.
Terapi Sürecinde Danışanın Rolü:
Psikolojik danışmanlık süreci danışan tarafından aktif bir katılım gerektirir. Danışan, sürecin etkin olabilmesi için açık, dürüst ve katılımcı olmalıdır. Seanslar arası verilen ödevleri yapmak (örn: duygu-düşünce-davranış gözlemi, kitaplar, farkındalık ve kabul egzersizleri vb. gibi) seanslara düzenli ve tutarlı bir şekilde katılım göstermek danışanın sorumluluğudur ve sürecin verimliliğini doğrudan etkiler.
